image_pdfimage_print

Muasir dövrdə uğurlu biznes yaratmaq üçün brendinq ən vacib alətlərdən biridir. Mən bloqumda Azərbaycan şirkətlərində brendinq haqda düşüncələrimi Sizlərə silsilə yazılarla çatdırmağa çalışacam. Beləliklə 1-ci yazı reklamlarda brendin qlobal və ya lokal mövqeylənməsi barədədir.

Son illərdə apardığım müşahidələr nəticəsində deyə bilərəm ki, yerli şirkətlər brendin mövqeylənməsində qloballaşmalıdırlar. Başqa sözlə desək reklamlarda Azərbaycan şirkətləri ölkəyə xas olan atributlardan çox istifadə etmələri doğru deyil. Dediklərimi konkret misallarla Sizlərə çatdıracam. Misallar türk və qlobal şirkətlərin təcrübəsindən çəkəcəm ki, hər şey daha aydın olsun.

Misal № 1. Türk hava yollarının sloqanında “Qlobally Yours” deyir. Bunun nəticəsində hər nə qədərdə türk əsilli olsada bütün kommunikasiya platformasında daha çox qloballaşma istiqamətində gedir. Eyni zamanda digər tükr brendləri olan Mavi, Colins kimilərdə öz kommunikasiya siyasətində heç vaxt biz türk istehsalçısıyıq sözünü işlətmir. Bunun əksini Ulker şirkətinin brendi olan Cola Turka etdi. Reklamlarda türklərinin Amerika ailəsinə qirməyi göstərilirdi. Cola Turka türk brendi olaraq türkiyyədə öz kommunikasiyasını tam adaptasiya etdi. Nəticədə Cola Turka Ulker şirkətinin tarixində ən zərərli layihə olaraq həkk edildi. Bu yazılanlardan aşağıdakı nəticələri əldə etmiş oluruq.

NƏTİCƏ №1. Yerli şirkətlərdə öz daxili bazarlarında heç vaxt kommunikasiyanı adaptasiya etmələri doğru deyil. İstehlakçı şuar altında bilsədəki A-brendi yerlidir, reklam və kommunikasiya siyasəti brendin qlobal səviyyəli oyunçu olduğunu hiss etdirməlidir. Biz Embawood, Madeyra, İdeal Dizayn və mənim şəxsi konsultasiya verdiyim digər brendlərdə eyni strateqiyanı tətbiq edirik.

Misal № 2. Danone şirkəti post-sovet reqionunda işlədiyi ilk illərdə bazarı özünün qlobal brendləri ilə qirmişdi. 1992-ci ildə Moskvanın ən bahalı küçələrindən biri hesab edilən Tverskoyda Danone özünün ilk mağazasını açdı və burada indiki “Растишка” olan yoqurtlarını (digər süd məhsulları ilə birlikdə) təklif etməyə başladı. O vaxt brendin adı “Petit-Danone” edi. Brendin satışları 2002-ci ilə son dərəcə aşağı gedirdi. Və nəhayət 2002-ci ildə rusiyalı brend menecer fransuz şirkətinin mərkəzi ofisində etdiyi təqdimatla brendin adını “Растишка” ilə əvəz etdirə bildi. Bir il ərzində Danone satışları natural ifadələrlə 8 dəfə artdı. Beləliklə Danone şirkəti əmin oldu ki, qlobal brendlər mütləq öz kommunikasiya strateqiyalarını adaptasiya etməlidirlər.

Oxşar misal İKEA brendi üçün türkiyyə bazarında oldu. İlk əvvəl brend türkiyyəyə qlobal reklamlarla qirirdi və işlədiyi ilk ildə İKEA-ın dövriyyəsinin 38% məhz restorandan gələn gəlirlər oldu. Digər sözlə desək brend nəyin ki, mebel heç aksessuar belə türk bazarında sata bilmirdi. O vaxtlar İKEA qlobal şirkətində ən aşağı çek Türkiyyədə edi. Bundan sonra aparılan araşdırmalardan sonra İKEA Türkiyyə bazarında kommunikasiya siyasətini tam dəyişdirdi. Artıq reklamlar yalnız Türkiyyə üçün çəkilirdi və yalnız bu ölkədə göstərilirdi. Bununla İKEA-ın türkiyyə satışları bir il ərzində 2,5 dəfə artdı.

NƏTİCƏ №2. Qlobal şirkətlər yerli bazarlarda imkan daxilində daha çox adaptasiya etməlidirlər. Bunun əsas səbəbi bundan ibarətdir ki, yerli bazarlarda istehsalçı onsuzda brendin qlobal olduğunu bilir, lakin bu brendə özünə aid nəyisə görmək isteyir.

Həqiqətəndə brendinq fəaliyyəti maraqlı və çətin fəaliyyət olsada bəzən uğur çox sadə məntiqlərin üzərində qurulur.

Oxşar məqalə: UĞURLU REKLAM NƏDƏN ASILIDIR?

şərhlər

şərhlər

2 Comments

  1. Maraqlı məqalənizə görə təşəkkülər. Xüsusilə Danone-Растишка misalı çox xoşuma gəldi.
    Dunyanın mərkəzi sayılan Londonun qapısında (Hetrov aeroportunda) HSBC-in “World’s Local Company” sloganı diqqət cəlb edir. Bu nə qədərdə qloballaşmış dünyada “culture” amilinin hələ də öndə getməsindən xəbər verir. Necə deyərlər: “Think global, act local”.

  2. İlkin müəllim sizinlə tamamilə razıyam . Düşünürəmki hər iki amil rol oynamalıdır. Yalnız local düşünməklə uğur qazanmaq olmaz. Çünki market dəmir qapılarnan örtürülmüyüb, qlobal şirkətlər mövcüddur və bunlar bazara daxil olmaqda davam etməkdədirlər. Qlobal şirkətlərin silahı (competitive advantage) məhz qlobal olmaqlarındadır. Bunun müqabilində də yerli şirkətlər məhz sizin dediyiniz kimi qloballaşmaqa çalışmalıdırlar. Lakin local şirkətlərin də rəqabətlilik üstünlüyü (competitive advantage) məhz locallıq amilidir (mənim fikrimcə). Yəni, target auditoriyasını culture-sını yaxşı bilməyi və attack stategiyasını buna uyğun qurmasındadır. Məsələn Bizim tarla yaşıl noxud reklamı buna misal ola bilər. Qlobal şirkətlər də buna cavab olaraq adaptasiya etməlidirlər.
    Mən London Universiteti Royal Holloway MSC İnternational Management ixtisasının məzunuyam. Təzə Azərbaycana gəlmişəm. Hal hazırda karyeramı Marketing sahəsində davam etmək istəyirəm. Onun üçün Azərbaycanda Marketing və ümumiyyətlə marketing sahəsində biliyimi artıraması ilə məşqulam. Sizin saytınızı buldum. Çox faydalıdır. Buna görə sizə təşəkkürümü bildirirəm və sizdən yeni-yeni məqalələr gözlüyürəm.

Fikir bildirin

Sizin e-poçt ünvanınız dərc edilməyəcəkdir. Gərəkli sahələr * ilə işarələnmişdir

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*

Close