Monthly Archives İyul 2012

Bügün brendinqin biznesin inkişafında rolu heç birimiz üçün şübhə doğurmur. Əgər bir vaxtlar sahibkarlar öz fabrikləri, avadanlıqları, mağaza sayları və ya digər maddi dəyərlərlə öyünə bilirdilərsə, hal-hazırda muasir biznesin əsas dəyəri – brenddir! Brend yaradılması və inkişafı üçün nəzəriyyəçi “dostlarımız” insanın 5 hissiyyət orqanlarının hər birindən istifadə edilməsinin tövsiyyə edirlər. Lakin mən bu yazıda bu sözü gedən 5 hissiyatdan başqa 6-ci hissiyatdan danışacam. Məhz bu 6-ci amil uğurlu brendlərin sirridir və bununla milli brendlər yaratmaq olar!

6-ci hiss barədə söhbət açmazdan əvvəl mən brend yaradılması üçün vacib olan 5 standartdan danışmaq istəyirəm.

Həftə sonu Oğuzda edim və təəsuf ki, bir daha əmin oldum ki, keçən dəfə turizm barədə yazdıqlarım bizim bütün bölgələrimizə aiddir. Yol boyu avtomobili sürərək bir neçə məsələ barədə düşündüm (Bakı – Oğuz çox uzun yol gəldi mənə) və bunların bir qismi özündən razı şirkətlər haqqında edi.

Son vaxtlar müxtəlif yerli və ya xarici (post-sovet) şirkətlərlə görüşəndə bəzilərinin özlərindən xeyli razı olduqları diqqətimi çəkir. “Ağac bar verdiksə başına aşağı əyər!” məntiqindən fərqli olaraq bu tip şirkətlər nəyin ki bar vermək… gündən-günə geriyə getdiyi halda belə “başlarını çox dik” tuturlar. Məncə bu mənfi tendensiyanın çox sadə səbəbləri vardır.

Əziz oxucu bu mənfi tendensiyaların səbəbinə keçməzdən əvvəl icazə verin qısaca olaraq belə xasiyyətin yaratdığı fəsadlar barədə danışım. Şirkətlər özlərindən razı olduqda nə baş verir?!

Bundan əvvəl ki yazılarda dediyimiz kimi, uğurlu biznes təşkil edilməsi üçün vacib amillərdən biridə (hətta birincisi) işləyəcəyiniz komandadır. P&G əfsanəvi CEO-su Alan Leflinin fikirləri yadıma düşdü: “Əgər siz mənim fabriklərimi alsanız bu mənə təsir etməz – mənim güclü brendlərim var, əgər siz mənim fabriklərimi və brendlərimi alsanız – mən komandamla bunları bərpa edə bilərəm, lakin siz mənim fabriklərimi, brendlərimi saxlayıb komandamı götürsəniz – mən məhv olaram!”

Yaxşı işçi – biznesin urəyidir, lakin unutmaq olmaz ki yaxşı olan yerdə pisdə olmalıdır və var! Bəs Sizcə pis işçini necə təyin etmək olar?!

Azərbaycanda marketinqin yaşı çox deyil və təbii olaraq hələ biz bu dərin peşənin bütün sirlərindən tam formada istifadə edə bilmirik. İstənilən biznesin müəyyən bir inkişaf təbəqələri olur, biznesin vəziyyətinə görə isə sahibkarın marketinqə, marketoloqa olan ehtiyyacı dəyişir. Təbii ki, Azərbaycandada biznesin gələcəyi artıq böyük fabriklərin, xüsusi dəstəyin hesabına deyil, sivil biznes metodlarının ətrafında qurulur. Daha öncə yazdığım kimi, biznes şahmata çox bənzəyir necə ki, debütdə bir cürə, endspieldə bir cürə oynayırsan eləcədə biznesdədə hər bir mərhələdə öz məntiqi və “oynamaq” yolları var.

Bügün mətbuat günüdür, bütün dünyada 4-cü hakimiyyət elan edilmiş bir peşənin bayramıdır. Məncə bu peşə muasir dünyanın həqiqətəndə aparıcı sahələrindəndir. Zaman keçdikcə mətbuatda bir çox şey tam dəyişmişdir: məsələn mətbuatın məlumatı ötürmə kanalları, mətbuat işçilərin özləri haqqında danışmaları, jurnalistlərin əmək haqqı sistemi, KİV-in qazanc mənbəyləri, ümumiyyətlə çox şey. Lakin dəyişməz qalan 1 vacib dəyər vardır – Mətbuat çox güclü silahdır. Bilirsiz niyə?

Bu yay işlərimin çox olması və iyul-iyul aylarında Azərbaycanda olmadığıma görə məzuniyyətə çıxmamaq gərarına gəlmişəm. Bu baxımdan həftə sonları aktiv olaraq yerli turistik yerlərə gedirəm. Artıq ikinci həftə sonudur ki, Aquapark-a oluruq, sözün açığı bu qədər yaxşı xidmət heç gözləmirdim. Bügün əminliklə deyə bilərəm ki, Bakıda ən münasib qiymətlə və keyfiyyətli ailəvi istirahət yeri məhz buradır. İnfrastruktur çox yaxşıdır, personal pis deyil (müqayisəli olaraq) və qiymətlər başa düşüləndir (bütün bu deyilənlər Azərbaycan daxilində müqayisəli yazılır) . Lakin buna baxmayaraq biz hələdə bu istiqamətdə xarici rəqabətdə ciddi geriyə qalırıq. Bəs Sizcə Azərbaycanda turizm biznesində hansı sahə beynalxalq rəqabətqabliyyətli ola bilər?!

İqtisad elminin mövcud olmasının əsas prinsipi cəmiyyətin sərhədsiz ehtiyyaclarının məhdud resurslar vasitəsi ilə odənilməsidir. Resurs nədir? – İnsan, torpaq, intellekt… bəli-bəli XXI əsrin ən vacib və vacib olduğu qədərdə qıt olan resursu məhz, intellektdir. Bugün velosipedi ikinci dəfə icad etmək son dərəcə təhlükəlidir və buna resurs sərf etmək yol verilməzdir. Məhz ikinci defə velosiped yaratmamaq üçün bizim əlimizdə bençmarkinq deyilən bir alət vardır. Bundan əvvəl olan yazılarln birində reklamda Google-ən bençmarkinq edilməsi vacibliyindən yazmışdım. Gəlin bu dəfə bençmarkinq haqqında fikirlərimizi bölüşək.

Bu yaxınlarda Almaniyada olduğum vaxt çox maraqlı bir əhvalat başıma gəlib. Hamburqdan Stuttgarta qayıdırdım və yolum çox uzun olduğu üçün bir-az yorğun edim. Yeganə arzum tezliklə Hoteldə olmaq edi. Bəxtimdən Alman elektrik qatarı gecikdi və mənim marşrutum dəyişmiş oldu. Qatarımı dəyişdim və bir anlığına başım çantada olan kitaba qarışdı (Media Markt brendinqi haqqında). Qatar dayandı və yanımda oturan ağsaqqaldan bu qatarın Tubingene getdiyini soruşdum. Cavab “Bəli” oldu və qatar Tubingende dayandıqda düşdüm.

Bu yaxınlarda dostların biri sosial şəbəkələrdə Media Markt və Saturn arasında olan rəqəbət haqqında soruşmuşdu. Təbii ki, bu iki satış şəbəkəsinin dünyanın pərakəndəçi lideri olan Metro Qrupa aid olduğunu bilirsiz. Buna baxmayaraq həqiqətən bu brendlərin fəaliyyətinə nəzər saldıqda pərakəndəçilik üçün ibrət olacaq məsələlərin çox olduğunu hiss edirsən. Bu iki dahi brendinq nümünəsi barədə Sizlərlə bölüşmək istəyirəm.

Mən lap uşaq vaxtından səyahətlərdə çox olmuşam. Balaca olduğum vaxtlar valideynlərimlə çoxlu səyahətlərdə, orta və ali məktəbdə oxuduğum vaxtlar şahmatla aktiv məşğul olduğum üçün demək olar ki, Avropanın yarısında olmuşdum. Təbii ki, bu məndə bir növ xarici səfərlərə, dostlardan, ailədən, yaxınlardan kənar qalmağı “öyrətmişdir”. Heç yadımdan çıxmaz… mən 10-cu sinifdə orta məktəbə cəmi – toplan 62 gün getmişdim (yəgin ona görə hələdə səlist yazmağı bilmirəm)! Əlbətdə dediklərim evdə kənarda qalmaq alışqanlığı yaratsada, paralel məndə dünyanın ən gözəl yerinin məhz ev olmasınıda başa saldı.

12
Close