image_pdfimage_print

Keçən yazılarımızda strateji planlama dövrünün bitdiyi demişdik, təbii ki bu fikir heç bir şəkildə plansız fəaliyyət göstərmək mümkün olduğunun mənasına gəlmir. Bəzən gündəlik iş həyatında şirkətlərin qoyduqları hədəflərin tez-tez dəyişdiyinin şahidi oluruq. Bunun obyektiv səbəbi əlbətdəki biznes mühitinin qeyri-stabil olması olsada, subyektiv səbəb sahibkarın və ya menecerlərin zəif iradəsidir. İnsanlar hansısa əks təsirlə rastlaşdığı zaman ən sadə yol kimi yolun dəyişməsini seçirlər, lakin biznesdə bu daha təhlükəlidir. Bunun əsas səbəbi isə biznesin, sahibkarın baş verən proseslərin nəticələri haqqında səhv (tələsik) gərar qəbul etməsidir. Obrazlı şəkildə desək “sahibkar turbalent zonada olmaqla, katastrof arasında olan fərqin düzgün şəkildə qəbul edə bilmir”. Dediklərimi izah etməyə çalışım.

Biznesdə hansısa yeni əməliyyatın aparılması özü-özlüyündə mənfəətin və (və ya) satışın aşağı düşməsi ilə xarakterizə edilir. Vacib deyil gərar doğrudur və ya yalnışdır, ilkin mərhələdə durğunluq olur.

Misal 1. Məsələn düşünün ki, Sizin istehsal etdiyiniz məhsulları bir bölgədə bir neçə kiçik dilerlər satır və kanallar arası rəqəbət çox böyükdür, yəni bir diler o biri dilərə qalib gəlmək üçün qiyməti aşağı salır və s.. Əslində Sizin satışlarınız konkret bölgədə yuxarı olsada, prinsip etibarı ilə satış kanalları Sizin məhsulu satmaqdan məmnun deyil, çünki rentabellik aşağıdır (biri-birinə dempinq edir). Nəticədə satış kanallarının məmnunyətsizliyi özündə zəncirvari əlaqə ilə son müştərinində məmnun olmamasını yaradır. Bu vəziyyətdə ən düzgün gərar əlbətdəki, böldəgə bir distribyutor tapmaq və bu distribyutora ekskluzivlik verərərk qiymət siyasətini vahidləşdirməkdir, belə etdikdə biznes rəqiblərlə mübarizə aparacaq və satış kanallı rəqabət minimuma gələcək. Bununla Siz əlbətdə satış prosesinizi sistemləşdirməklə yanaşı, biznesinizi dahada sağlamlaşdırırsınız. Hamı üçün doğru görünən bir gərar belə icrada qısamüddətli dövrdə problemlər yarada bilər. Məsələn bizim söhbət etdiyimiz halda satışlar bir müddət aşağı düşəcək. Lakin bu sırf qısamüddətli bir haldır və tezliklə biznesdə daha yüksək templerlə inkişaf edəcəyi heç kimdə şübhə doğurmur. Başqa sözlə desək heç bir şəkildə qısa müddətli uğursuzluq bizi uzunmüddətli faydadan yayındırmalı deyil.

Misal 2. Düşünün ki, Siz satışın stimullaşdırılması üçün reklam kampaniyası edirsiniz. Kampaniya qısa müddətli dövrdə satış artımı yaradır. Müştəriyə konkret kampaniya gedən dövrdə əlavə dəyər təklif edilir (məsələn Jalə al, əvəzində hədiyyə qazan) və satışlar xeyli artır. Siz bu nəticələrdən həvəslənərək bir daha kampaniya edirsiniz və ilkin marketinq planını dəyişirsiniz. Qısa müddətli dövrdə bu kampaniyalar biznes üçün çox faydalı görünə bilər, lakin üzunmüddətli dövrdə satışın stimullaşdırılması imicə böyük zərbə vurur. Səbəb isə çox sadədir, müştəri brendi əlavə təklif edilən dəyərlərə görə alır, bu dəyərlərin ardı kəsilən kimi, satışlar aşağı düşür. Beləliklə qısa müddətli dövrdə çox yaxşı nəticələr verən bir marketinq addımı uzunmüddətli dövrdə brendin rentabelliyinə və imicin azalmasına mənfi təsir edir. Qısa müddətli uğur əsas plandan biznesi (biznesmeni) yayındıra bilər. Bu isə özündə mənfi nəticələr yaradır.

Misal 3. Siz bir yerdə yeni mağaza açırsınız. İlkin dövrlərdə Siz mağazanın tanıdılmasına investisiya qoyursunuz. Buna pul xərcləyirsiniz… Mağaza girən müştəri sayından problemin olduğunu hiss edirsiniz. Əslində praktikada problemin səbəbi başqa yerdə olsada sahibkarın yadına düşün daim yerin uğursuzluğu olur. Əlbətdə bunun bəzi subyektiv səbəbləri var. Sahibkar (insan) daim problemi özündən kənarda görmək istəyir, mağaza yeri isə bu söhbətdə ən “rahat” tapılandır (yaxşı bəhanədir). Qısa müddətli uğursuzluğa görə mağaza yeri dəyişilir… və əlbətdə ki, gözlənilən uğur yenədə olmur. Ümumiyyətlə mağaza yerlərinin dəyişilməsi çox səhv addımdır. Əgər sahibkar iradə göstərib mövcud yerin tanıdılmasının üzərində çalışsa uğur daha sadə əldə edilir.

Əziz oxucu, biznesdə iradə ən vacib xüsusiyyətlərdən biridir. Qısa müddətli nəticələrə əsaslanıb böyük hədəflərdən yayınmaq olmaz. Uğurlu biznesmenlərin tarixinə nəzər yetirin, heç bir yeni biznes ilk vaxtdan uğurlu olmayıb. Nə Starbucks, nə Gillette, nə Ford, nədə Mersedes yaradıcıları ilk dövrdə uğur qazanmadılar… sadəcə onları bügünün “şahı” edən amil – iradə edi!

Biznesdə iradəli olmaq arzusu ilə…

Balıqçı misalı… – BÖYÜK BİZNES?!

Pozitiv düşüncə…

şərhlər

şərhlər

Fikir bildirin

Sizin e-poçt ünvanınız dərc edilməyəcəkdir. Gərəkli sahələr * ilə işarələnmişdir

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*

Close