image_pdfimage_print

Yaxın dostların bildiyi kimi mən biznesdə bençmarkinqin əhəmiyyətinə çox inanıram. Bəlkə buna görə hesab edirəm ki, çalışdığımız sahə ilə bir-başa və dolayı yolla əlaqəli olan hər şey barədə məlumatlı olmaq, yenilikləri izləmək son dərəcə vacibdir. Hər il, yanvar ayında dünyanın ən böyük mebel sərgilərindən olan KolnMesse iştirak edirəm və əminliklə deyirəm bu sərgilər ən azı 6-7 ay üçün lazım olan butün motivasiya “doza”sını təmin edir. Amma bu yazı çərçivəsində biz Sizinlə biznes motivasiya deyil, pərakəndə ticarət barədə danışmaq istəyirik. Daha düzgün desək, pərakəndə ticarətdə diqqət yetiriləsi məqamlardan biri barədə.

Açığı deyim ki, mənim fikrimcə biznesdə almalar qədər sistemli işləyən ikinci millət yoxdur. Hər addımı dəfələrlə düşünürlər, amma gərar verdikdən sonra bir dəfə icra edirlər. Məndən “beş betər” işin məntiqini bir dəfə, icra yollarını 10 dəfə düşünmürlər. Sizə bir söz deyim, almanların icra sürətinə çatmaq mümkün deyil. Bir gərar verməmişdən qabaq illərlə düşünə bilərlər, amma gərar qəbul edildikdə heçnəyə baxmadan icra edirlər. Hesab edirəm ki, bu çox yaxşı xasiyyətdir.

Pərakəndə ticarət dedikdə ağla gələn diskont marketlər anlayışını Avropaya ilk dəfə alman şirkətləri daha doğrusu Aldi gətirib. Aldi fenomeni özüylə parelel Media-Markt, Lidl, Rewe və s. diskont istiqamətə yönəlmiş pərakəndə ticarət şəbəkələri yaranmışdır. Diskont satışla parelel olaraq Alman pərakəndə şəbəkələri dünyaya (!) private label anlayışının daha dərinləşmiş versiyasını təqdim etmişdilər. Private labellarla alman pərakəndəçiləri öz markalarınə (brendlərini) yaradır və özlərinə məxsus olan satış nöqtələrində təqdim edirdilər.

Burada çox vacib məsələ diqqətimizi çəkir. Əgər butün dünyada private label ucuz qiymətlə xarakterizə edilirsə, alman pərakəndə ticarət şəbəkələrində bu qətiyyən belə deyil. Alman pərakəndə şəbəkələri eyni vaxtda həm münasib qiymətə, həmdə premium qiymətə məhsul təklif edə bilir. Məsələn:

  1. Qiymət üçün edilən. Əgər Almaniyada qeyri-ərzaq malları təqdim edən dm şirkətində Procter and Gamble şirkətinin Energizer batereyası – 4,2 Eurodursa, eyni pərakəndə şəbəkənin private label olan Pradies brendi cəmi 0,8 Euroya təklif edilir. Məqsəd müştəriləri bahalıqdan qorumaqdır;
  2. Keyfiyyət üçün edilən. Yenə sözü gedən dm şəbəkəsində Alverdi deyilən natural kosmetika növləri var. Burada qiymətlər digər şirkət brendləri ilə müqayisədə hətta bahadır. Amma Alverdi brendinin dm şəbəkəsində alınma səbəvi sırf təbii komponentlərdən istifadə və ya keyfiyyətidir.
  3. Niş bazar üçün edilən. Sözü gedən pərakəndə ticarət şəbəkəsinin – Fascino adlı brendi qadınlar üçün xüsusi isti paltarlar təklif edir. Bu təklif bazarda demək olar ki, yoxdur və dm bir növ niş bazar üçün məhsul təklif etmiş olur. Məqsəd müştərinin istədiyini dm fərqi ilə təklif etməkdir.

Beləliklə pərakəndəçi müştərinin seçim etməsi üçün maksimum imkanlar yaradır. Burada diqqət edilməsi vacib olan bir məsələdə var – private label şirkət brendlərini “sıxışdırdığı” zaman pərakəndə şəbəkənin özüdə geriyə düşmür ki?! Məsələn, əgər Predies brendi olmasaydı müştəri Energizer alacaqda və nəticədə eyni müştəridən 5 dəfə daha çox pul çıxa bilərdi. Əlbəttə, dm 0,8 Euro satdığı öz məhsulundan Energizer qədər pul qazana bilməz. Bəs bu zaman belə ucuz qiymətli brend yaratmaqla dm nə qazanır?

Hesab edirəm ki, private label yaradıldığı zaman bu məsələyə son dərəcə ciddi diqqət yetirmək lazımdır. Çünki yaradılan private label ümumi olaraq şirkətin mənfətini artırmalıdır. Dünya təcrübəsində private labellərin yaradılmasından adətən aşağıda sadalamaq istədiyimiz məsələlərə diqqət yetirmək lazımdır:

  1. Şirkətin eyni məhsul kateqoriyasında mənfəətini artması. Şirkət öz markasını hazırlayır və bir məhsula düşən mənfəət faizini artırır. Bu ən çox yayılmışlardandır;
  2. Müştərilərin ehtiyyaclarının tam ödənilməsi üçün. Bir növ satış nöqtəsi hiss edir ki, filan məhsula böyük ehtiyyac var, amma bunu edən yoxdur. Pərakəndəçi özü sifariş yerləşdirir və öz markasını yaradır.
  3. Konkret məhsul kateqoriyasında istehsaçının çəkisini azaltmaq üçün. Pərakəndə ticarətçi istehsalçı qarşısında istədiyi şərtləri almaq üçün öz private labeldən istifadə edir.

Azərbaycanda pərakəndə ticarət inkişaf etdikcə private labellərin artdığını hiss edirik. Məsələn, Araz Marketdə, Home Kontaktda, Romantikdə öz markaları var. Hesab edirik ki, pərakəndəçilik inkişaf etdikcə bu tendensiya dahada artacaq. Ümumiyyətlə növbəti yazılarımızda ölkəmizdə olan uğurlu private labellər barədə danışmaq istəyirəm. Çalışıb daxili bazara sistemli şəkildə təhlil edəcəyik.

Elmlər doktorluğu proqramı üzrə doktorluq dissertasiya mövzum pərakəndə ticarət şəbəkələrində brendinq amili barədədir və sırf “idman” marağına görə yarım fəsillərin biri private labelları həsr edilmişdir. Bu sahəni həm bir-başa biznesimlə əlaqəli olması, həmdə doktorluq dissertasiya mövzumuz olduğu üçün istər elmi, istərsədə praktik tərəfdən maksimum araşdırmaları həyate keçirirəm. Nəticələrimi Sizinlədə bölüşəcəm.

Hesab edirəm ki, alman pərakəndəçilərindən öyrəniləcək şey yalnız private label deyil… Sizdən nə gizlədim təxminən 2-3 gün əvvəl Dusseldorf ətrafında Hoeffner adlanan mebel pərakəndə şəbəkəsinin logistik mərkəzini gördüm – ağzım tam mənasında açıq qaldı. Unutmaq olmaz ki, dünyada ən aktual pərakəndə ticarət trendi logistika mərkəzlərinin düzgün qurulmasından asılıdır.

Əziz oxucu, əgər Sizin üçün pərakəndə ticarət vacibdirsə, Sizdə pərakəndə şəbəkələrdə yeniliklər etməyə qadirsinizsə, mütləq və mütləq mübariz olmaq, öz üzərində ciddi işləmək lazımdır.

ƏLAVƏ OXUMAQ ÜÇÜN:

şərhlər

şərhlər

Fikir bildirin

Sizin e-poçt ünvanınız dərc edilməyəcəkdir. Gərəkli sahələr * ilə işarələnmişdir

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*

Close